Με αφορμή το χθεσινό μας άρθρο για τον δημόσιο χλευασμό μιας γυναίκας στο Ληξούρι (διαβάστε το εδώ: Όταν η ανθρώπινη αδυναμία γίνεται «σάτιρα» από εργαζόμενο του Δήμου Ληξουρίου: Απαράδεκτος χλευασμός κατά ευάλωτης γυναίκας στο Ληξούρι), επανερχόμαστε όχι για να αναπαράγουμε την προσβολή, αλλά για να κατανοήσουμε τον άνθρωπο πίσω από αυτή την πράξη. Την ώρα που πολλοί συμπολίτες μας προσπαθούν να εντοπίσουν τη γυναίκα για να τη βοηθήσουν, η επίμαχη ανάρτηση παραμένει δημοσιευμένη και εκείνος που προκάλεσε τις αντιδράσεις επιχειρεί πλέον να παρουσιαστεί ως θύμα.

Τι μπορεί να ωθήσει έναν άνθρωπο να σχολιάσει δημόσια μια γυναίκα, να ειρωνευτεί την εμφάνιση, τα ρούχα και την καθαριότητά της και στη συνέχεια να παρουσιάσει αυτή την πράξη ως «χιούμορ»;

Τι ακριβώς τον ευχαρίστησε σε αυτή την ανάρτηση; Η έκθεση ενός ανθρώπου; Τα σχόλια που ανέμενε να λάβει; Η αίσθηση ότι, κρυμμένος πίσω από μια σελίδα στο Facebook, μπορεί να προσβάλλει χωρίς να λογοδοτήσει;

Από τη στιγμή που το περιστατικό έγινε γνωστό, αρκετοί άνθρωποι στο Ληξούρι προσπαθούν να βρουν τη συγκεκριμένη γυναίκα. Όχι για να τη χλευάσουν, αλλά για να τη βοηθήσουν. Και αυτή είναι ίσως η μοναδική φωτεινή πλευρά μιας βαθιά σκοτεινής ιστορίας: απέναντι στη σκληρότητα ενός ανθρώπου, εμφανίστηκε η ανθρωπιά πολλών άλλων.

Η αρχική ανάρτηση, ωστόσο, παραμένει δημοσιευμένη. Όμως, πλέον τα σχόλια σε αυτήν έχουν περιοριστεί για ορισμένους χρήστες, ενώ αρκετοί καταγγέλλουν ότι διαγράφονται σχόλια που υπερασπίζονται τη γυναίκα και καταδικάζουν τον δημόσιο διασυρμό της. Έχουμε κρατήσει πολλά στιγμιότυπα οθόνης από σχόλια και αναρτήσεις για κάθε χρήση, αν χρειαστούν. Να σημειωθεί πως ο υπεύθυνος της ανάρτησης παρότρυνε τους ακόλουθούς του να αφήσουν και σχόλια για συζήτηση γράφοντας ακριβώς το εξής: «Σχόλια κάτω από τη δημοσίευση… γιατί η σάτιρα πάντα ανοίγει κουβέντα!». Αντί, λοιπόν, να αποσυρθεί το προσβλητικό περιεχόμενο ή να αφαιρεθεί έστω το σημείο με τη γυναίκα και να ζητηθεί μια καθαρή συγγνώμη, φαίνεται να επιχειρείται ο περιορισμός των αντιδράσεων του κοινού, που ο ίδιος αποζητούσε με τόση χαρά και λαχτάρα.

Και όχι μόνο αυτό. Με νέα ανάρτηση, ο δημιουργός του αρχικού περιεχομένου στρέφεται εναντίον όσων τον επέκριναν για την αρχική ανάρτησή του και εμφανίζει πλέον τον εαυτό του ως θύμα (;;!!).

Όμως, πώς μπορεί εκείνος που εξέθεσε δημόσια έναν άνθρωπο, που χρησιμοποίησε προσβλητικούς και απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς και που έκανε, στην ουσία, διαδικτυακό εκφοβισμό, να απαιτεί τώρα τον ρόλο του αδικημένου;

Χρήστες κατέκριναν τη δημόσια αρχική ανάρτηση, καθώς και τη δεύτερη ανάρτηση, με σχόλια που διαγράφηκαν, αλλά και με δικές τους αναρτήσεις στο προφίλ τους στο Facebook. Κάποιοι αποκάλυψαν μάλιστα μέσα από αυτά και την ταυτότητά του διαχειριστή της σελίδας, δίχως τον όποιο φόβο. Κάτι που το site μας απέφυγε να κάνει. Η κριτική που δέχθηκε δεν προέκυψε από το πουθενά. Ήταν η κοινωνική αντίδραση σε μια δημόσια πράξη. Όποιος επιλέγει να δημοσιεύσει περιεχόμενο που προσβάλλει την αξιοπρέπεια ενός συνανθρώπου του, οφείλει να γνωρίζει ότι θα κριθεί για την επιλογή του. Δεν μπορεί να επικαλείται ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΛΟΓΟΥ για τον εαυτό του και ταυτόχρονα να ΦΙΜΩΝΕΙ εκείνους που διαφωνούν μαζί του.

Η προσπάθεια αντιστροφής των ρόλων είναι γνώριμη: πρώτα προκαλείς, έπειτα αγνοείς την ουσία, περιορίζεις ή διαγράφεις τις αντιδράσεις και στο τέλος παρουσιάζεσαι ως διωκόμενος. Το πραγματικό θύμα, όμως, δεν είναι εκείνος που δέχθηκε κριτική για τη δημόσια συμπεριφορά του. Είναι η γυναίκα που έγινε αντικείμενο χλευασμού, χωρίς να έχει ενοχλήσει κανέναν και χωρίς, πιθανότατα, να μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της με τους ίδιους όρους.

Ίσως ο δημιουργός της ανάρτησης να πιστεύει ότι προστατεύεται από μια δήθεν ανωνυμία στο Facebook. Η ανωνυμία, όμως, δεν αποτελεί ασπίδα ατιμωρησίας. Ιδιαίτερα όταν τα δημόσια στοιχεία μιας σελίδας, η διαχείρισή της και τα στοιχεία επικοινωνίας μπορούν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση του υπευθύνου.