Τις τελευταίες εβδομάδες οι τροχονομικοί έλεγχοι στην Κεφαλονιά έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Οι βεβαιώσεις παραβάσεων και τα υψηλά πρόστιμα που προβλέπει ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, με αρκετούς αιρετούς, επαγγελματίες αλλά και πολίτες να εκφράζουν την άποψη ότι η αυστηρή εφαρμογή του νόμου επιβαρύνει οικονομικά οικογένειες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις σε μια ήδη δύσκολη οικονομική συγκυρία. Όμως, τελικά τι ζητάμε από την Αστυνομία; Αυστηρότητα ή αδιαφορία; Πού βρίσκεται η ισορροπία;

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Ματίνα Σπυράτου

Πρόκειται για μια συζήτηση που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με εύκολες απαντήσεις. Σίγουρα όμως όχι με την απόρριψη κάθε ελέγχου από την Ελληνική Αατυνομία. Το βασικό ερώτημα είναι απλό “Τι ακριβώς ζητάμε ως κοινωνία;”

Ζητάμε να κυκλοφορούν οδηγοί χωρίς ζώνη ασφαλείας; Να οδηγούνται δίκυκλα χωρίς κράνος; Να οδηγούμε με την παντόφλα; Να επιτρέπεται η οδήγηση χωρίς δίπλωμα; Να μιλάμε στο τηλέφωνο κατά τη διάρκεια της οδήγησης με το κινητό στο χέρι; Να μεταφέρονται βρέφη και μικρά παιδιά χωρίς τα προβλεπόμενα καθίσματα ασφαλείας ή απευθείας στο μπροστινό κάθισμα; Να κυκλοφορούν οχήματα χωρίς φαρμακείο ή χωρίς πυροσβεστήρα, εξοπλισμό που μπορεί κάποια στιγμή να αποδειχθεί σωτήριος τόσο για τον ίδιο τον οδηγό όσο και για κάποιον συνάνθρωπό του που θα χρειαστεί βοήθεια;

Ζητάμε να σταθμεύουν οχήματα σε πεζοδρόμους, σε διαβάσεις, σε κίτρινες γραμμές ή σε σημεία που εμποδίζουν την κυκλοφορία πεζών, Α.μεΑ. και οχημάτων έκτακτης ανάγκης;

Αν η απάντηση είναι «όχι», τότε πρέπει να αποδεχτούμε ότι οι έλεγχοι αποτελούν αναγκαίο μέρος της λειτουργίας μιας ευνομούμενης κοινωνίας. Η οδική ασφάλεια δεν είναι ζήτημα προσωπικής άποψης. Είναι ζήτημα προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

Από την άλλη πλευρά, η κοινωνία δικαιούται να ζητά από την Αστυνομία να εφαρμόζει τον νόμο με συνέπεια, λογική και αίσθημα δικαιοσύνης. Οι έλεγχοι δεν μπορούν να εμφανίζονται μόνο κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου και να ατονoύν τον υπόλοιπο χρόνο. Η εφαρμογή του νόμου οφείλει να είναι συνεχής και σταθερή, ώστε να μην δημιουργείται η εντύπωση επιλεκτικής αυστηρότητας.

Παράλληλα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου απαιτείται διάκριση και κρίση. Δεν είναι όλες οι παραβάσεις ίδιες. Ο αστυνομικός που βρίσκεται στον δρόμο καλείται πολλές φορές να αξιολογήσει καταστάσεις όπου μια σύσταση, μια παρατήρηση ή μια προειδοποίηση μπορεί να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά από μια εξαντλητική τιμωρία. Η εφαρμογή του νόμου δεν πρέπει να χάνει τον ανθρώπινο χαρακτήρα της.

Ωστόσο, αυτή η συζήτηση δεν πρέπει να συγχέεται με τις σοβαρές παραβάσεις που θέτουν ζωές σε κίνδυνο. Η οδήγηση χωρίς κράνος, χωρίς ζώνη, χωρίς δίπλωμα, η μεταφορά παιδιών χωρίς τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας ή η παράνομη στάθμευση σε σημεία που δυσχεραίνουν την κυκλοφορία δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «λεπτομέρειες».

Η αλήθεια βρίσκεται συνήθως κάπου στη μέση. Η Αστυνομία οφείλει να κάνει τη δουλειά της και να βεβαιώνει παραβάσεις όταν αυτές υπάρχουν. Οι πολίτες, από την πλευρά τους, οφείλουν να τηρούν κανόνες που δεν θεσπίστηκαν απλά για να γεμίσουν τα δημόσια ταμεία, αλλά για να προστατεύσουν ανθρώπινες ζωές.

Οι αιρετοί έχουν κάθε δικαίωμα ως ένα βαθμό να ασκούν κριτική στον τρόπο εφαρμογής των ελέγχων, δεν μπορούν όμως να υποδεικνύουν στην Αστυνομία να μην εφαρμόζει τον νόμο. Ως εκλεγμένοι εκπρόσωποι των πολιτών είναι οι πρώτοι που οφείλουν να δίνουν το παράδειγμα σεβασμού στους κανόνες και τη νομιμότητα. Διαφορετικά δημιουργείται το παράδοξο φαινόμενο εκείνοι που καλούνται να υπηρετούν τους θεσμούς να εμφανίζονται να δικαιολογούν παραβάσεις που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Η συζήτηση μπορεί και πρέπει να αφορά τη δικαιοσύνη, τη λογική και την αναλογικότητα των ελέγχων, όχι όμως την κατάργηση ή την επιλεκτική εφαρμογή των νόμων.

Το ζητούμενο δεν είναι ούτε η ασυδοσία ούτε η υπερβολή. Είναι η δίκαιη εφαρμογή του νόμου. Με συνέπεια, με λογική, με σεβασμό στον πολίτη αλλά και με απόλυτο σεβασμό στην αξία της ανθρώπινης ζωής. Και ίσως τότε η συζήτηση να πάψει να περιστρέφεται γύρω από τα πρόστιμα και να επικεντρωθεί σε αυτό που πραγματικά έχει σημασία: να φτάνουμε όλοι ασφαλείς στον προορισμό μας.