Κυριακή της Πεντηκοστής σήμερα, το έθιμο στην Κεφαλονιά με τα φύλλα καρυδιάς που συμβολίζουν τις πύρινες γλώσσες. Χρόνια πολλά

Γράφει ο Διονύσης Φωκάς

Σύμφωνα με την παράδοση τα καρυδόφυλλα λόγω του σχήματός τους συμβολίζουν τις πύρινες γλώσσες που εμφανίσθηκαν την ημέρα της Πεντηκοστής πάνω από τα κεφάλια των Αποστόλων.

Όπως αναφέρει η εκκλησία μας, πενήντα μέρες μετά την Ανάσταση του Χριστού, οι μαθητές του Χριστού βρίσκονταν στα Ιεροσόλυμα και προσεύχονταν, όταν ξαφνικά ακούστηκε μια δυνατή βοή σαν να φυσούσε δυνατός άνεμος. Οι Απόστολοι είδαν πάνω στα κεφάλια τους παράξενες φλόγες σαν πύρινες γλώσσες, ήταν το Άγιο Πνεύμα, το μυαλό τους φωτίστηκε και η καρδιά τους πλημμύρισε με θάρρος.

Ο Μέγας Αθανάσιος αναφέρει σχετικά: “Γλώσσες σαν φλόγες φωτιάς κάθισαν στον καθένα από τους Αποστόλους και γέμισαν όλοι από το Άγιο Πνεύμα. Γιατί όσοι φορούν το Πνεύμα του Θεού, φορούν φως. Κι αυτοί που φορούν φως, έχουν φορέσει το Χριστό”.

Οι Απόστολοι βγήκαν έξω από το σπίτι που ήταν συγκεντρωμένοι και άρχισαν να μιλούν για το Χριστό σε διαφορετικές γλώσσες, θεολογικά η ημέρα αυτή θεωρείται η γενέθλια ημέρα της Εκκλησίας.

Ο Δημήτριος Λουκάτος στο βιβλίο του «Πασχαλινά και της Άνοιξης», του έτους 1980, περιγράφει το θρησκευτικό αυτό έθιμο ως τηρούμενο σε προγενέστερα έτη στην Κεφαλονιά.

Το έθιμο των φύλλων καρυδιάς στην Κεφαλονιά παραμένει σήμερα ζωντανό στην Λακήθρα και εικάζεται ότι το έφεραν Βυζαντινές οικογένειες που μετανάστευσαν εκεί, όπως οι οικογένειες Βυζάντης και Φωκάς, κυρίως μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης.

Την ημέρα της Πεντηκοστής φύλλα καρυδιάς στρώνονται στο δάπεδο της εκκλησίας , ο ιερέας γονατίζει πάνω στα φύλλα και προσεύχεται, ενώ σε κάποιες εκκλησίες τα φύλλα τοποθετούνται μπροστά από την ωραία πύλη και ο ιερέας βγαίνοντας τα σπρώχνει με τα πόδια του προς το μέρος των πιστών.

Οι πιστοί παίρνουν τα καρυδόφυλλα και τα βάζουν στο εικονοστάσι τους, παλαιότερα, σύμφωνα με τη λαογραφία, μετά την θεία λειτουργία ο κόσμος έπαιρνε τα φύλλα καρυδιάς και τα έβαζε κάτω από το στρώμα του κρεβατιού του για να τους προστατέψουν από την κακογλωσσιά !

Το έθιμο υπάρχει και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Στη Θεσσαλία, στο χωριό Ανάβρα, το έφεραν οι πρόσφυγες από το Καβακλί της Ανατολικής Ρωμυλίας, είναι καταγεγραμμένο και σε εκκλησίες του Πόντου, όπου ιερέας και πιστοί γονατίζουν πάνω στα καρυδόφυλλα και προσεύχονται για τους δικούς τους ανθρώπους που έχουν φύγει από την ζωή.

Φωτογραφία: Παναγία Μεσσών, Λακήθρα