Ενημερωτικό για την ευλογιά των προβάτων
– Τα μέτρα για τον περιορισμό και εκρίζωση της νόσου
– Τι πρέπει να κάνουν οι κτηνοτρόφοι
Ο Ε.Α.Σ. (Αγροτική Ενωση) Κεφαλληνίας & Ιθάκης ενημερώνει τους συμπατριώτες Αιγοτρόφους και Προβατοτρόφους , μέλη του και μη, ότι σύμφωνα με το Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (Υ.Α.Α.Τ.) τον πανελλαδικό Σύνδεσμο Ελληνικής Κτηνοτροφίας, στο Διοικητικό Συμβούλιο του οποίου συμμετέχει ενεργά, η ευλογιά των αιγοπροβάτων συνεχίζει να δοκιμάζει τις αντοχές της ελληνικής κτηνοτροφίας.
Επειδή η π΄ροληψη είναι σαφώς καλύτερη από την θεραπεία.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει θεσπίσει συγκεκριμένα μέτρα που εφαρμόζονται ανάλογα με την κατηγορία ζώνης στην οποία βρίσκεται κάθε εκτροφή. Οι παραγωγοί καλούνται να προσαρμόσουν την καθημερινή τους δραστηριότητα, με υποχρεώσεις που διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Τα παρακάτω στοιχεία προκύπτουν από εγκυκλίους του ΥΠΑΑΤ και αποφάσεις της Ε.Ε.
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι μία σοβαρή νόσος που προσβάλλει αιγοπρόβατα και μόνο. Τα κύρια συμπτώματα που εμφανίζουν τα ζώα είναι πυρετός, δερματικές αλλοιώσεις κυρίως στα άτριχα μέρη του σώματος, ανορεξία και κατάπτωση. Ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τη δημόσια υγεία, καθώς δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.
Ο κτηνοτρόφος αν υποψιαστεί ότι κάποιο ζώο έχει μολυνθεί πρέπει να ενημερώσει αμέσως τις κτηνιατρικές υπηρεσίες. Το ζώο που παρουσιάζει ύποπτα συμπτώματα απομονώνεται, το κοπάδι περιορίζεται, αποφεύγεται κάθε επαφή με άλλους κτηνοτρόφους. Ταυτόχρονα, πρέπει να τηρούνται με αυστηρότητα τα μέτρα βιοασφάλειας και υγιεινής από όλο το προσωπικό της εκτροφής. Η γρήγορη αναγνώριση και η ταχεία αντίδραση ενημερώνοντας αμέσως την δημόσια Κτηνιατρική Υπηρεσία της Περιφέρειας είναι καθοριστικής σημασίας για τον έλεγχο της νόσου.
Σε συνέχεια των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων ευλογιάς σε επτά εκμεταλλεύσεις προβάτων και αιγών στην ΠΕ Φθιώτιδας από τον Δεκέμβριο 2023 έως σήμερα, είναι αναγκαίο να ενημερωθούν οι κτηνοτρόφοι και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς της ΠΕ Εύβοιας για την σοβαρότητα του νοσήματος αυτού και για τους τρόπους αποτροπής ενδεχόμενης εξάπλωσής του.
Πρόκειται για νόσημα υψηλής μεταδοτικότητας που οφείλεται σε ιό, προσβάλλει τα πρόβατα και τις αίγες, αλλά δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο. Έως σήμερα, σε όλη τη χώρα συμπτώματα παρατηρούνται κυρίως στα πρόβατα, ωστόσο και οι αίγες μπορούν να μολυνθούν.
Χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση δερματικών αλλοιώσεων που είναι πιο εμφανείς στο κεφάλι, το πρόσωπο, και γενικά τα άτριχα μέρη του σώματος (μασχάλες, κοιλιά, εσωτερικό μέρος της ουράς, μαστό, γεννητικά όργανα).
Η μετάδοση πραγματοποιείται α. άμεσα κατόπιν επαφής με μολυσμένα ζώα, β. έμμεσα, κατόπιν επαφής με μολυσμένα αντικείμενα ή προϊόντα (π.χ. εργαλεία, οχήματα, χόρτα, στρωμνή, μαλλί, δέρματα κ.λπ.).
Αρχικά τα ζώα (κυρίως τα πρόβατα) εμφανίζουν αδιαθεσία, ανορεξία και πυρετό, ρινικό έκκριμα και δάκρυα. Στη συνέχεια εμφανίζονται δερματικές αλλοιώσεις που είναι πιο εμφανείς στο κεφάλι, το πρόσωπο, γενικά τα άτριχα μέρη του σώματος (μασχάλες, κοιλιά, εσωτερικό μέρος της ουράς, μαστός, γεννητικά όργανα). Με τον όρο δερματικές αλλοιώσεις περιγράφουμε τις κοκκινίλες (ερυθρές κηλίδες) και σπυριά κόκκινου συνήθως χρώματος, μεγέθους 0,5-1εκ.(βλατίδες).
Σταδιακά (μετά από 5-10 ημέρες) οι κοκκινίλες και τα σπυριά μετατρέπονται σε στρογγυλά μαύρα κάπαλα
(εφελκίδες) και ανοικτές πληγές (έλκη). Λόγω των δερματικών αλλοιώσεων το κεφάλι συνήθως φαίνεται διογκωμένο και παραμορφωμένο.
Στο αρχικό στάδιο μπορεί να προσβληθούν μόνο ένα (1) με δύο (2) ζώα, αλλά σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα ο ιός μεταδίδεται στο υπόλοιπο κοπάδι, ενώ στη συνέχεια εξαπλώνεται στις εκμεταλλεύσεις της περιοχής, αν δεν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα. Επειδή τα μέτρα που λαμβάνονται όταν μία κτηνοτροφική εκμετάλλευση κηρυχθεί
μολυσμένη είναι πολύ αυστηρά (επιτόπου θανάτωση όλων των ζώων των ευαίσθητων ειδών της εκμετάλλευσης, καταστροφή των ζωοτροφών, σκευών κ.τ.λ), η οικονομική ζημία που υφίσταται ο κτηνοτρόφος είναι εξαιρετικά μεγάλη. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να αυξηθούν τα μέτρα βιοασφάλειας από τους ιδιοκτήτες εκμεταλλεύσεων αιγοπροβάτων και βοοειδών ώστε να μειωθούν οι πιθανότητες εισόδου ασθενειών, μεταξύ των οποίων είναι
και η Ευλογιά των προβάτων και των αιγών.
Πιο συγκεκριμένα, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα παρακάτω σημεία:
· Περίφραξη των εγκαταστάσεων για την αποτροπή εισόδου και εξόδου ζώων.
· Απολυμαντική τάφρος στην είσοδο-έξοδο των εγκαταστάσεων.
· Καθαρισμός και απολύμανση των εγκαταστάσεων σε τακτική βάση.
· Εφαρμογή προγράμματος Απεντόμωσης-Μυοκτονίας των εγκαταστάσεων σε τακτική βάση
· Περιορισμός της εισόδου οχημάτων και άλλων μηχανημάτων στις εγκαταστάσεις και στους βοσκοτόπους.
Ιδιαίτερη προσοχή σε οχήματα που έρχονται σε επαφή και με άλλες κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις
· Καθαρισμός και απολύμανση των οχημάτων που εισέρχονται και εξέρχονται από τις εγκαταστάσεις
· Περιορισμός των ανθρώπων που εισέρχονται στις εγκαταστάσεις και έρχονται σε επαφή με τα ζώα και ιδιαίτερη προσοχή σε όσους έρχονται σε επαφή και με άλλες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις
· Καθαρισμός και απολύμανση των υποδημάτων των ανθρώπων που εισέρχονται και εξέρχονται από την εκμετάλλευση
· Έλεγχος της προέλευσης των ζωοτροφών
· Έλεγχος της προέλευσης των μηχανημάτων και των συσκευών που χρησιμοποιούνται στις εγκαταστάσεις και στους βοσκότοπους
· Χώρος απομόνωσης για τα ζώα που νοσούν καθώς και για τα ζώα που εισέρχονται για πρώτη φορά στην εκτροφή πριν την ανάμιξη τους με τα ήδη υπάρχοντα ζώα
· Προμήθεια ζώων με νόμιμες διαδικασίες: Ενημέρωση των κτηνιατρικών αρχών, ταυτοποίηση των ζώων με ενώτια, επίσημα έγγραφα (υγειονομικά πιστοποιητικά).
· Αποφυγή προμήθειας μεταχειρισμένων εξαρτημάτων, εργαλείων, εξοπλισμού από άλλες εκμεταλλεύσεις και ιδιαίτερα όταν προέρχονται από περιοχές και Χώρες όπου το νόσημα ενδημεί. Ειδικότερα, να αποφεύγεται η προμήθεια εργαλείων, εξοπλισμού και αντικειμένων από την Τουρκία και να μην επιτρέπεται σε άτομα που έχουν επισκεφτεί πρόσφατα την Τουρκία να εισέρχονται σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και να έρχονται
σε επαφή
· Υπογραμμίζεται η αναγκαιότητα εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας σε εκτροφές, σφαγεία καθώς και κατά τη μεταφορά ζώντων ζώων.
Στις περιοχές με επιβεβαιωμένα κρούσματα εφαρμόζονται συγκεκριμένα μέτρα. Η ζώνη προστασίας ορίζεται α) σε ακτίνα πέντε χιλιομέτρων από την μολυσμένη εκτροφή, ενώ β) η ζώνη επιτήρησης σε ακτίνα είκοσι χιλιομέτρων και γ) η περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη σε ακτίνα 40 χιλιομέτρων.
Για τη διαχείριση της νόσου, με στόχο την εκρίζωσή της, εφαρμόζεται το εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης. Τα μέτρα που λαμβάνονται είναι τα εξής: θανάτωση και υγειονομική ταφή των ζώων στη μολυσμένη εκτροφή, οριοθέτηση ζωνών Προστασίας και Επιτήρησης καθώς και περαιτέρω Απαγορευμένων ζωνών, απαγόρευση μετακίνησης αιγοπροβάτων και ζωοτροφών στις ζώνες αυτές, ενημέρωση των κτηνοτρόφων για τα μέτρα βιοασφάλειας και υγιεινής που πρέπει να τηρούνται, κήρυξη των Περιφερειακών Ενοτήτων με κρούσματα σε κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας, κινητοποίηση κτηνιάτρων που υπηρετούν στο ΥΠΑΑΤ και σε εποπτευόμενους φορείς, συστηματική απολύμανση αγροτικών δρόμων, κινητοποίηση της ΕΛ.ΑΣ. για την απαγόρευση μετακινήσεων, διεξαγωγή επιδημιολογικής έρευνας, δημιουργία σταθμών απολύμανσης σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου και σύσταση Task Force για την αντιμετώπιση της νόσου.
Ερωτήσεις & απαντήσεις για την ευλογιά των αιγοπροβάτων
Τι είναι η ευλογιά των αιγοπροβάτων;
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι ζωονόσος που προσβάλλει αιγοπρόβατα και μόνο. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σοβαρή ασθένεια, η οποία προκαλεί απώλειες στον κτηνοτροφικό τομέα. Ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τη δημόσια υγεία, καθώς δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.
Είναι ασφαλές το γάλα;
Ναι, το γάλα είναι ασφαλές για ανθρώπινη κατανάλωση μετά από θερμική επεξεργασία υψηλής παστερίωσης.
Είναι ασφαλές το κρέας;
Το κρέας μπορεί να καταναλωθεί κανονικά.
Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα στα ζώα;
Τα νοσούντα ζώα εμφανίζουν πυρετό, δερματικές αλλοιώσεις κυρίως στα άτριχα μέρη του σώματος, ανορεξία και κατάπτωση. Αυτά τα συμπτώματα αποτελούν βασικές ενδείξεις της νόσου.
Τι πρέπει να κάνει ο κτηνοτρόφος αν υποψιαστεί ότι κάποιο ζώο έχει μολυνθεί;
Πρέπει να ενημερώσει αμέσως τις κτηνιατρικές υπηρεσίες. Το ζώο που παρουσιάζει ύποπτα συμπτώματα απομονώνεται, το κοπάδι περιορίζεται, αποφεύγεται κάθε επαφή με άλλους κτηνοτρόφους και τηρούνται αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας. Η γρήγορη αναγνώριση και η άμεση αντίδραση είναι καθοριστικής σημασίας για τον έλεγχο της νόσου.
Ποια είναι η επιδημιολογική εξέλιξη της νόσου έως το τέλος Αυγούστου 2025;
Η τελευταία επιζωοτία της ευλογιάς αιγοπροβάτων εκδηλώθηκε τον Αύγουστο του 2024. Μέχρι τότε είχαν καταγραφεί 903 κρούσματα σε 1.148 εκτροφές, με αποτέλεσμα να θανατωθούν 262.854 αιγοπρόβατα.
Τι μέτρα εφαρμόζονται στις περιοχές με κρούσματα;
Σε περιοχές με επιβεβαιωμένα κρούσματα ορίζεται ζώνη προστασίας σε ακτίνα πέντε χιλιομέτρων και ζώνη επιτήρησης σε ακτίνα είκοσι χιλιομέτρων, ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου. Επίσης, οριοθετείται και περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη σε ακτίνα 40 χιλιομέτρων.
Πώς διαχειριζόμαστε την ευλογιά των αιγοπροβάτων;
Ακολουθούμε το Εθνικό Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης για την εκρίζωση της νόσου. Σύμφωνα με αυτό, εφαρμόζονται μέτρα όπως η θανάτωση και η υγειονομική ταφή των ζώων στη μολυσμένη εκτροφή, η οριοθέτηση ζωνών, η απαγόρευση μετακίνησης αιγοπροβάτων και ζωοτροφών, καθώς και η ενημέρωση των κτηνοτρόφων για τα μέτρα βιοασφάλειας που πρέπει να τηρούν. Απαραίτητη θεωρείται η πιστή τήρηση των μέτρων για την επιτυχή εκρίζωση της νόσου.
Παράλληλα, οι Περιφερειακές Ενότητες με κρούσματα κηρύσσονται σε κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας. Κινητοποιούνται κτηνίατροι και φορείς που εποπτεύονται από το ΥΠΑΑΤ, πραγματοποιείται συστηματική απολύμανση αγροτικών δρόμων, εφαρμόζονται έλεγχοι μετακινήσεων από την ΕΛ.ΑΣ., διεξάγεται επιδημιολογική έρευνα και δημιουργούνται σταθμοί απολύμανσης σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου. Τέλος, λειτουργεί ειδική Task Force για τον συντονισμό όλων των ενεργειών.
