Το Σάββατο 14 Ιουνίου 2025 λίγο μετά τις 8:00 το απόγευμα πραγματοποιήθηκε τιμητική εκδήλωση για τον πρωτοπόρο αγωνιστή κουμμουνιστή Διονύση Γεωργάτο, γέννημα θρέμμα της Παλικισιάνικης γης, στο Μουσείο Ληξουρίου από την ΤΕ ΚΚΕ Κεφαλονιάς και Ιθάκης.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ – ΒΙΝΤΕΟ – ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ματίνα Σπυράτου
Την εκδήλωση άνοιξε ο Γιάννης Κουρούκλης, Γραμματέας της ΤΕ Κεφαλονιάς & Ιθάκης, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Αργοστολίου και επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Αργοστολίου. Στη συνέχεια την κεντρική ομιλία της εκδήλωσης έδωσε η Αγγελική Τσώλου, μέλος ΓΠ Δυτικής Ελλάδας του ΚΚΕ. Μίλησε για τη ζωή και την προσφορά του Διονύση Γεωργάτου, ενώ αμέσως μετά παρακολουθήσαμε σύντομο βιντεάκι από μία παλιότερη ομιλία του ίδιου. Για το φινάλε το κοινό απόλαυσε μουσικό αφιέρωμα από την Αφροδίτη Αλεξανδροπούλου και τον Παναγιώτη Πασλή.
Παρόντες ήταν, επίσης, οι Δημοτικοί Σύμβουλοι Δήμου Ληξουρίου Δημήτρης Μαντζουράτος και Βαγγέλης Φαρακλός, ο Σπύρος Καμπίτσης Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Κεφαλονιάς – Ιθάκης, ο Διονύσης Γεωργάτος πρώην Νομάρχης Κεφαλονιάς, ο Βασίλης Καπάτος πρώην Δημοτικός Σύμβουλος Ληξουρίου, ο πάτερ Χαράλαμπος Μαρκέτος και ο Παναγιώτης Σωτήρας Πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Κεφαλονιάς & Ιθάκης.
Λίγα λόγια για τον Διονύση Γεωργάτο, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στην ομιλία της Αγγελικής Τσώλου:
Ο Διονύσης Γεωργάτος γεννήθηκε τον Δεκέμβρη του 1917 στα Παρισάτα και έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών στις 22 Ιουλίου 2013. Οι γονείς του ήταν αγρότες και απέκτησαν πέντε παιδιά, τέσσερα αγόρια και ένα κορίτσι.
Όλη του η οικογένειά δέθηκε με το δημοκρατικό κίνημα του νησιού και αργότερα με την Εθνική Αντίσταση. Όλοι σχεδόν, κυνηγήθηκαν – ταλαιπωρήθηκαν – βασανίσθηκαν – βρέθηκαν σε στρατόπεδα, φυλακές και στην εξορία. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον γέρο πατέρα του την περίοδο που όλα τα παιδιά του ήταν υπό διωγμό, τον έστειλαν εξορία σε Ζάκυνθο και Λήμνο και τέλος πέρασε και από την Μακρόνησο, πάντα περήφανος για τη ζωή και τη δράση του.
Τελείωσε το Γυμνάσιο του Ληξουριού το 1935, έδωσε εξετάσεις στη Μαθηματική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1940. Κατά τη διάρκεια της φοίτησής του στο Γυμνάσιο είχε την τύχη να έχει καθηγητές που γαλουχούσαν τους νέους με αρχές και ιδανικά. Μεταξύ αυτών των καθηγητών ήταν και ο μεγάλος του αδερφός. Αυτοί οι καθηγητές, γενικά σε όλο το νησί της Κεφαλονιάς, έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην ανάπτυξη που είχε το μαθητικό κίνημα και όλα τα μετέπειτα χρόνια.
Ιδιαίτερα τη σχολική περίοδο του 1943 που το κίνημα της Εθνικής Αντίστασης έχει φουντώσει στο νησί, ξέσπασαν μεγάλες μαθητικές εκδηλώσεις με κλείσιμο των σχολείων, συγκρούσεις με τις αρχές κατοχής, συλλήψεις και εξορία νεολαίων.
Γι’ αυτή τους τη δράση διώχτηκαν κατ’ αρχήν από τη δικτατορία του Μεταξά, με δυσμενείς μεταθέσεις, απολύσεις, φυλακίσεις και εξορίες, πλήρωσαν το γεγονός ότι ήταν Δάσκαλοι με το Δ κεφαλαίο, ακόμα και με την ίδια τους τη ζωή, αφήνοντας όμως πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές δασκάλων.
Έτσι, ο σ. μπήκε στον αγώνα από μαθητής ενώ στα φοιτητικά του χρόνια πήρε μέρος στις φοιτητικές απεργίες και διαδηλώσεις, με τις προοδευτικές – αντιδικτατορικές κινήσεις της νεολαίας, και πολέμησε την ΕΟΝ στο Πανεπιστήμιο.
Με την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου πήγε φαντάρος. Με την κατάρρευση του μετώπου, τον Ιούλη του 1941 γύρισε στην Κεφαλονιά. Συνδέθηκε με την κομματική οργάνωση του νησιού και τότε έγινε μέλος του Κόμματος.
Στις ιταλικές αρχές κατοχής – προσάρτησης της Επτανήσου- είχαν δοθεί τα σχετικά στοιχεία για την οικογένειά του και είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις έφτασε στο νησί ύστερα από 15- 20 ημέρες η καραμπινιαρία έκανε επίμονες έρευνες στο σπίτι του για όπλα, μαρξιστικά βιβλία, ραδιόφωνο, πολύγραφο. Δούλεψε ως καθηγητής σε Γυμνάσιο την περίοδο 1941-1942. Αρνήθηκε την πρόταση που του έγινε από τον Ιταλό Διοικητή να πάει για σπουδές στην Ιταλία και αναγκάστηκε σε παραίτηση.
Την περίοδο 1941 – 1946 ήταν στέλεχος στην οργάνωση της Κεφαλονιάς και για ένα διάστημα μέλος του Γραφείου της Νομαρχιακής Επιτροπής του Κόμματος.
Στην οργάνωση της Κεφαλονιάς έμεινε μέχρι τα τέλη του Μάη 1946 όπου με απόφαση του κόμματος πήγε φαντάρος. Έδωσε μαζί με άλλους συντρόφους μέσα στο στρατό τη μάχη για το βασιλικό δημοψήφισμα του 1946 με αποτέλεσμα στο κέντρο που βρισκόταν το αποτέλεσμα να είναι 85% κατά της επανόδου του βασιλιά.
Στις αρχές του 1947 έφτασαν στο γραφείο Α2 της μονάδας οι φάκελοι της ασφάλειας για τη δράση στην Εθνική Αντίσταση και λόγω αυτών, τον Ιούνη του 1947 μεταφέρεται μαζί με άλλους φαντάρους στο Μακρονήσι.
Όπως γράφει ο ίδιος στο βιογραφικό του: «Με τη μεταφορά μας στο Μακρονήσι, οι μέθοδες πιέσεων, τα καψώνια, η τρομοκρατία, η ψυχολογική βία και τα βασανιστήρια παίρνουν οργανωμένες μορφές, καθοδηγούνται κεντρικά με βάση σχεδίου ακολουθώντας αντίστοιχα ιγγλέζικα πρότυπα, στρατιωτικών στρατοπέδων. Η μικρή παράνομη κομματική μας οργάνωση οργανώνει την αντίσταση για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Αντίσταση στα καψώνια, στις ατομικές πιέσεις, ανταποκρίσεις καταγγελίες στον τύπο, ολοσέλιδο ρεπορτάζ στο ριζοσπάστη με τίτλο Μακρόνησος, νέο Νταχάου. Καθημερινά καταφτάνουν σ’ όλα τα τάγματα σκαπανέων της Μακρονήσου αποστολές των 100-500 στρατιωτών από όλες τις στρατιωτικές μονάδες της χώρας. Τα σχέδια του επιτελείου αποβλέπουν στην εκκαθάριση όσο τους είναι δυνατό του στρατού από τους επικίνδυνους και ταυτόχρονα στην τρομοκράτηση του στρατού με τα όσα γίνονταν στο Μακρονήσι. Για το Μακρονήσι υπάρχει η κατεύθυνση στο Α’ τάγμα να συγκεντρωθούν οι πλέον επικίνδυνοι και το Β’ και Γ’ τάγμα να γίνουν μονάδες υποδοχής και ομαδικού σπασίματος στρατιωτών που θα στέλνονται στη Μακρόνησο. Το γενικό πρόσταγμα το έχει ο Ταξίαρχος Μπαϊρακτάρης που είναι ο σύνδεσμος με το επιτελείο».
Από εκεί κι ύστερα έζησε όλη τη φρίκη του κολαστηρίου της Μακρονήσου. Πρώτο ήταν το δολοφονικό χτύπημα που έγινε στις 28 Φλεβάρη και 1 Μάρτη του 1948. Το επιτελείο ετοίμασε μια προβοκάτσια ένα ανοιχτό δολοφονικό χτύπημα στο στρατόπεδο. Οι επισκέψεις του Μπαϊρακτάρη ήταν σχεδόν καθημερινές στο Α’ τάγμα. Έτσι φτάσαμε στο προμελετημένο και οργανωμένο σχέδιο δολοφονικού τρομοκρατικού κτυπήματος που έγινε στις 29 Φλεβάρη και 1 Μάρτη του 1948. Το αποτέλεσμα ήταν πάνω από 150 στρατιώτες να δολοφονηθούν, ενώ υπήρξαν εκατοντάδες τραυματίες. Την επόμενη των γεγονότων στο Α’ τάγμα η κατάσταση είχε μετατραπεί πραγματικά σε μία κόλαση. Δεκάδες ήταν οι απόπειρες αυτοκτονίας στρατιωτών, πολλά τα κρούσματα τρέλλας, καμιά επικοινωνία από σκηνή σε σκηνή, μεταγωγή για τα άλλα τάγματα και τις στρατιωτικές φυλακές, ανακρίσεις, γυμνάσια όλη την ημέρα, τη νύχτα απαγωγή από τη σκηνή και σωματική βία για να αποσπάσουν άμεσα δηλώσεις μετανοίας.
Αρχές του Απρίλη μαζί με όλους όσους δεν υπέγραψαν δηλώσεις μετανοίας μεταφέρεται στον κλωβό της απομόνωσης (στο σύρμα). Τον Οκτώβρη του 1948 πήρε απολυτήριο του στρατού και μεταφέρθηκε σαν πολιτικός κρατούμενος στο μεταγωγών Αθηνών. Εκεί έμεινε περίπου δύο μήνες και τον έστειλαν πίσω στην Μακρόνησο στον κλωβό, που κρατούσαν περίπου 150 πολιτικούς εξόριστους, μόνιμους αξιωματικούς και στελέχη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Μάρτη – Απρίλη – Μάη μετέφεραν στο νησί όλους τους πολιτικούς εξόριστους περίπου 12000.
Τον Ιούλη του 1950 μαζί με άλλους 3000 που δεν έκαναν δήλωση ή είχαν ανακαλέσει τη δήλωση μεταφέρθηκε στον Άη–Στράτη.
Γράφει ο ίδιος στο βιογραφικό του: «Τα τρία χρόνια της Μακρονήσου στάθηκαν για μένα ένα μεγάλο καθημερινό σχολειό ταξικής αδιαλλαξίας απέναντι στον αντίπαλο, αγωνιστικής συνέπειας, συντροφικότητας απέναντι στους συναγωνιστές, ανθρωπιάς ακόμα και για βασανιστές μας που τους είχαν αναμορφώσει και τους έκαναν ρομπότ. Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο να κρατηθείς γερά, να μην κάνεις την παραμικρή υποχώρηση, αλλά ήταν ακόμα σε τι βαθμό και σε κάθε περίπτωση ήσουνα πάντα έτοιμος και χωρίς υπολογισμούς να δώσεις τον καλύτερο εαυτό σου για να βοηθήσεις τους συντρόφους σου και όλοι μαζί το Κόμμα και τον αγώνα.»
Τον Γενάρη του 1951 στάλθηκε για δίκη στις φυλακές της Κεφαλονιάς. Έμεινε εκεί μέχρι τον Αύγουστο και ξανά στον Άη – Στράτη.
Τον Φλεβάρη του 1955 έπειτα από αίτηση των δικών του πηγαίνει στην Αθήνα με άδεια από το στρατόπεδο του Άη – Στράτη. Συνδέεται αμέσως με το μηχανισμό του Κόμματος. Πριν από τις εκλογές του 1956 χρεώνεται στην ΕΔΑ. Στην Α’ συνδιάσκεψη της ΕΔΑ εκλέχτηκε μέλος της Διοικούσας Επιτροπής. Ύστερα από μικρό χρονικό διάστημα επιστρέφει στον Άη – Στράτη.
Αρχές του 1958 έρχεται πάλι στην Αθήνα με προσωρινή άδεια. Λίγο πιο μετά από τις εκλογές του 1958 (ΕΔΑ 25%) συλλαμβάνεται ξανά και ξαναβρίσκεται στον Άη – Στράτη. Το 1961 κάνει εγχείριση σε νοσοκομείο στην Αθήνα, παίρνει ολιγόμηνη άδεια και ξανά στον Άη – Στράτη.
Στο 8ο Συνέδριο του ΚΚΕ εκλέχτηκε αναπληρωματικό μέλος της Κεντρικής Επιτροπής. Επίσης ήταν μέλος του Γραφείου της Επιτροπής Πόλης της Αθήνας. Τον Ιούλη του 1962 το στρατόπεδο του Άη – Στράτη διαλύεται
Είκοσι μέρες μετά τη δικτατορία της 21ης Απρίλη συνελήφθη και πέρασε δέκα περίπου ημέρες στην απομόνωση. Τον άφησαν ελεύθερο για δύο μήνες περίπου κάτω από συνεχή και αυστηρή παρακολούθηση και στα τέλη του Ιούλη του 1967 στάλθηκε στη Γυάρο. Από εκεί τον Σεπτέμβρη στο Παρθένι της Λέρου.
Υπερασπίστηκε με όλες του τις δυνάμεις από την εξορία τη 12η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ.
Με τη διάλυση του στρατοπέδου στο Παρθένι τον έστειλαν στη Σαμοθράκη με μερικούς (30 περίπου) κρατούμενους και από εκεί απολύθηκε στα τέλη του 1971 με τη διάλυση όλων των στρατοπέδων εξορίστων.
Με την ανασυγκρότηση του κλιμακίου της ΚΕ στην Ελλάδα έγινε μέλος του γραφείου του και τακτικό μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ. Στο 9ο και στο 10ο Συνέδριο του Κόμματος εκλέχτηκε αναπληρωματικό μέλος του Πολιτικού Γραφείου. Στο 11ο Συνέδριο του Κόμματος εκλέχτηκε τακτικό μέλος της ΚΕ.
Τα δύσκολα χρόνια για το Κόμμα μας, 1989 – 1991, έδωσε με όλες τις δυνάμεις του τη μάχη ενάντια στον οπορτουνισμό, υπερασπίστηκε με σθένος τον μαρξισμό – λενινισμό, τον επαναστατικό χαρακτήρα του Κόμματός μας. Και μετά το 1991 πάλεψε από κάθε μετερίζι, κάθε καθήκον που του ανατίθονταν.
Ήταν η ψυχή της έκδοσης Μακρόνησος – Ιστορικός Τόπος, όπου μαζί με ομάδα Μακρονησιωτών κατέγραψαν τις φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν στο Μακρονήσι, αλλά και το μεγαλείο των αγωνιστών που ύψωσαν το μπόϊ τους και νίκησαν και το θάνατο. Έλεγε για αυτό το τρίτομο έργο, ο ίδιος: «Θέλουμε αυτή η δουλειά να περάσει μέσα στο Κόμμα, στους νέους συντρόφους και τη νεολαία. Αυτό είναι το θέμα. Θέλουμε να διαβαστεί απ’ όλους. Αυτό το βιβλίο ήρθε και χτυπά την προσπάθεια της νέας τάξης να στρεβλώσει την ιστορία. Όταν στην ΕΕ “σκαρώνουν” αντικομμουνιστικά μνημόνια, στην Ελλάδα προσπαθούμε να επιβάλουμε στη μνήμη του λαού το Μακρονήσι, τον Αϊ-Στράτη και τη Γυάρο».
Τιμήθηκε για την προσφορά του από την κυβέρνηση της Σοβιετικής Ένωσης με το παράσημο για τα 40 χρόνια της νίκης απέναντι στο τέρας του φασισμού -ναζισμού.
Με κομμουνιστική σεμνότητα, όπως σε όλα και σ’ όλη του τη ζωή, παρέδωσε το παράσημο στο Κόμμα, στην Κομματική Οργάνωση Κεφαλονιάς – Ιθάκης. Ποτέ δεν είπε τίποτα σε κανέναν άλλο, ούτε σε φίλους και γνωστούς και άφησε το εξής γραπτό που έγινε γνωστό τη μέρα που έφυγε από τη ζωή: “Αυτή η μεγάλη τιμή για μένα, γράφει, ανήκει αποκλειστικά στο ΚΚΕ, στο Κόμμα μας και ειδικότερα στην Κομματική Οργάνωση της Κεφαλονιάς – Ιθάκης, εκεί που γεννήθηκα, έγινα μέλος του Κόμματος, ανδρώθηκα σαν κομμουνιστής. Ανήκει στον αγωνιστή λαό μας, στους αγωνιστές που έδωσαν τη ζωή τους στο σκληρό αγώνα στην ιστορική πορεία του ΚΚΕ, στη ζωή και αγωνιστική δράση της Οργάνωσης Κεφαλονιάς – Ιθάκης”.
Ο Διονύσης Γεωργάτος ήταν 72 χρόνια μέλος του ΚΚΕ, περήφανα, λεβέντικα, αταλάντευτα. Βρέθηκε 21 χρόνια σε φυλακές και εξορίες, πιστός στις αρχές του Κόμματος, χωρίς να το βάλει ποτέ κάτω.
ΒΙΝΤΕΟ
Ομιλία για τον Διονύση Γεωργάτο από την Αγγελική Τσώλου:
Μουσικό Αφιέρωμα από την Αφροδίτη Αλεξανδροπούλου και τον Παναγιώτη Μπασλίρη:
ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
Περισσότερες φωτογραφίες θα βρείτε στη σελίδα μας στο Facebook ή στο άλμπουμ στο τέλος του άρθρου μας
