Η πλημμύρα δεν έχει ημερολόγιο
Αργοστόλι, θαλάσσια στάθμη, η Διοικητική ευθύνη και η ανάγκη ενός τεκμηριωμένου σχεδιασμού
Μια πόλη δεν πλημμυρίζει επειδή δεν διάβασε εγκαίρως το ημερολόγιο της φύσης. Πλημμυρίζει όταν μια φυσική διεργασία συναντά έναν ευάλωτο τόπο. Και το αν αυτή η ευπάθεια θα παραμείνει ίδια, αποτελεί θέμα γνώσης, επιλογών και δημόσιας ευθύνης.
Η συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο Αργοστολίου, στις 23 Οκτωβρίου 2026, δεν αφορούσε μόνο τη μετεωρολογία. Αφορούσε το πώς μια πόλη μετατρέπει την αναγνώριση ενός κινδύνου σε πράξη. Κατά την απάντησή του, ο αρμόδιος αντιδήμαρχος, συνέδεσε το παρατεταμένο επεισόδιο υψηλής θαλάσσιας στάθμης με περίοδο επαναφοράς 50, 60, ακόμα και 70 ετών και εκτίμησε ότι το περασμένο φαινόμενο δεν πρέπει να απασχολεί ιδιαίτερα την πόλη μιας και είναι τόσο σπάνιο. [1]
Οφείλουμε να αποδώσουμε δίκαια όμως τη συνολική του θέση: αναγνώρισε την ανάγκη έκτακτων μέτρων και τοπικών παρεμβάσεων στο δίκτυο ομβρίων. Δεν εισηγήθηκε, λοιπόν, κυριολεκτικά πλήρη απραξία. Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι διαφορετικό: μπορεί μια ατεκμηρίωτη δημόσια εκτίμηση περί σπανιότητας φαινομένων, να υποκαταστήσει την αξιολόγηση των συνεπειών και την προετοιμασία της πόλης;
1 | Η θάλασσα, η βροχή και ο αγωγός που τις συνδέει
Η μετεωρολογική παλίρροια είναι πραγματικό και καλά περιγεγραμμένο φαινόμενο. Η ατμοσφαιρική πίεση και οι άνεμοι μπορούν να ανυψώσουν προσωρινά τη στάθμη της θάλασσας. Μαζί με την αστρονομική παλίρροια και τη δράση των κυμάτων συνδιαμορφώνουν τα ακραία παράκτια επίπεδα νερού. Το ίδιο περιγράφει η ελληνική κρατική έκθεση στις παραγράφους 3.10 έως 3.10.4. [2]
Στην παραλιακή όμως υπάρχει και μια δεύτερη διαδικασία. Το νερό της βροχής συγκεντρώνεται από τους υψηλότερους δρόμους, εισέρχεται στα φρεάτια και αναζητεί διέξοδο προς τη θάλασσα. Εάν οι αγωγοί έχουν ανεπαρκή διατομή, φθορές ή εμπόδια, η απορροή καθυστερεί. Εάν ταυτόχρονα ανέβει η στάθμη στο στόμιο εκβολής, μειώνεται η διαθέσιμη υδραυλική κλίση και ενδέχεται να υπάρξει ανάστροφη είσοδος θαλασσινού νερού, αναλόγως της κατασκευής και των υψομέτρων. Το φαινόμενο αυτό αναγνωρίζεται στη επίσημη βιβλιογραφία ως σύνθετη ή συνδυασμένη πλημμύρα. [7]
Δεν υπάρχει υποχρέωση να επιλέξουμε και να διαλέξουμε έναν μόνο ένοχο, «τη βροχή» ή «την παλίρροια». Υπάρχει υποχρέωση να εξετάσουμε τη συμπεριφορά του ίδιου συστήματος όταν η μία αλλά και οι δύο πιέσεις συμπίπτουν.
Η δημοτική συζήτηση αναγνώρισε δύο διαφορετικούς μηχανισμούς πλημμύρας. Εκείνο που δεν παρουσιάστηκε όμως, ήταν μια ενιαία τεχνική εξέταση: υψόμετρα εκβολών, πραγματική κατάσταση δικτύου και ικανότητα απορροής όταν η θάλασσα βρίσκεται ψηλά. [1]
2 | Τι μετρήθηκε, τι μοντελοποιήθηκε και τι προβλέπεται
Η αξιοπιστία της συζήτησης απαιτεί να ξεχωρίζουμε τρία μεγέθη: μακροχρόνια άνοδο της μέσης στάθμης, προσωρινή μετεωρολογική ανύψωση και ακραία στάθμη σε ένα μοντελοποιημένο σενάριο. Το ένα δεν υποκαθιστά το άλλο. [2][3]
Η έκθεση IPCC για τη Μεσόγειο καταγράφει μέσο ρυθμό ανόδου 2,8 ± 0,1 χιλιοστά ετησίως για την περίοδο 1993 έως 2018. Προβλέπει περαιτέρω άνοδο περίπου 0,15 έως 0,33 μ. έως το 2050 και, ανάλογα με το σενάριο εκπομπών CO2, 0,30 έως 1,10 μ. έως το 2100, σε σύγκριση με το 1995 έως 2014. Πρόκειται για μεσογειακές εκτιμήσεις, όχι τοπικές μετρήσεις στην παραλιακή του Αργοστολίου. [3]
Ακόμη και ο απλός υπολογισμός των 2,8 χιλιοστών επί 70 έτη δίνει 19,6 εκατοστά, εφόσον ο ρυθμός μείνει αμετάβλητος. Αυτό είναι αριθμητικό παράδειγμα, όχι τοπική πρόβλεψη. Σε μια σεισμογενή περιοχή, όπως η δική μας, σχετική στάθμη εξαρτάται και από πιθανή κατακόρυφη κίνηση της ξηράς προς τα πάνω ή κάτω. [3][4]
3 | Οι αριθμοί για Αργοστόλι και Ληξούρι: τι ακριβώς λέει το Κράτος
Η 1η Αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας για το Υδατικό Διαμέρισμα Βόρειας Πελοποννήσου περιλαμβάνει τη ζώνη «Χαμηλές ζώνες νήσου Κεφαλονιάς» με κωδικό EL02APSFR009. Στον Πίνακα 5.6 της τεχνικής έκθεσης παρατίθενται συνολικές εκτιμήσεις ανύψωσης στάθμης, για παράκτια σενάρια 50ετίας και 100ετίας. [2]
Πίνακας 1. Ακριβής απόδοση του Πίνακα 5.6, έντυπη σελ. 553, σελ. Η μη εμφάνιση τιμής στον πρωτότυπο πίνακα δεν ισοδυναμεί με μηδενικό κίνδυνο: πρόκειται για πίνακα περιπτώσεων με ανύψωση μόνο άνω του 1 μ. [2]
| Υποπεριοχή | 50ετία | 100ετία |
|---|---|---|
| Αργοστόλι | Δεν εμφανίζεται τιμή >1 μ. | 1,07 μ. |
| Ληξούρι | 1,03 μ. | 1,12 μ. |
Τα 1,07 μ. δεν αποτελούν μετρημένη άνοδο της μέσης στάθμης και δεν προβλέπουν ότι θα βρεθεί νερό βάθους 1,07 μ. στην παραλιακή. Αφορούν τη συνολική μοντελοποιημένη ανύψωση του σεναρίου 100ετίας. Ο χάρτης της μελέτης αποτυπώνει κυρίως περιοχές προς τον Κούταβο, όχι μελέτη των αγωγών στην παραλιακή. [2]
Σχήμα 1. Απόσπασμα του επίσημου Σχήματος 5.17 για την υποπεριοχή Αργοστόλι (Τ=100, 1,07 μ.). Πηγή: ΥΠΕΝ, Π05, έντυπη σελ. 557, σελ. Απεικόνιση μεγάλης κλίμακας, όχι τοπική αποτύπωση ύψους νερού επί της παραλιακής. [2]
Ο επίσημος χάρτης αποδεικνύει ότι η παράκτια πλημμυρική επικινδυνότητα έχει ενταχθεί στον κρατικό σχεδιασμό. Δεν μπορεί, μόνος του, να καθορίσει διατομή αγωγού ή υψόμετρο πεζοδρομίου. Γι’ αυτό απαιτείται τοπική τεχνική μελέτη.
4 | Η σπανιότητα δεν είναι προθεσμία αναμονής
Μια περίοδος επαναφοράς 70 ετών, εφόσον έχει πραγματικά υπολογιστεί για σαφώς ορισμένο συμβάν, αντιστοιχεί σε ετήσια πιθανότητα υπέρβασης περίπου 1,43% υπό σταθερές συνθήκες. Δεν είναι πρόβλεψη της ημερομηνίας του επόμενου επεισοδίου. Η US Geological Survey τονίζει ότι στατιστικά σπάνιες πλημμύρες μπορούν να συμβούν και σε διαδοχικά έτη. [6]
Ακόμη και με την απλουστευτική υπόθεση ανεξάρτητων ετών και αμετάβλητης πιθανότητας 1/70, η πιθανότητα τουλάχιστον ενός τέτοιου γεγονότος στα επόμενα 30 χρόνια προκύπτει περίπου 35%. Δεν είναι μέτρηση για το Αργοστόλι. Είναι η μαθηματική αποδόμηση της ιδέας ότι «έχουμε 70 χρόνια μπροστά μας». [6]
Για τον αριθμό «70» λείπει το ουσιώδες τεκμήριο: ποια χρονοσειρά, ποια στάθμη, ποια διάρκεια και ποια στατιστική μέθοδος χρησιμοποιήθηκαν; Η κρατική έκθεση που εξετάσαμε δεν τεκμηριώνει περίοδο επαναφοράς 70 ετών ειδικά για το παρατεταμένο επεισόδιο της παραλιακής. [1][2]
Η περίοδος επαναφοράς είναι εργαλείο εκτίμησης πιθανότητας, όχι άδεια αναβολής.
5 | Τι αλλάζει έως το 2050 και το 2100
Ο κίνδυνος δεν μένει υποχρεωτικά σταθερός στον χρόνο. Η μετατόπιση της μέσης στάθμης αυξάνει το υπόβαθρο πάνω στο οποίο εκδηλώνεται ένα επεισόδιο παλίρροιας ή κακοκαιρίας. Έτσι το ίδιο φυσικό ερέθισμα μπορεί στο μέλλον να υπερβαίνει συχνότερα ένα συγκεκριμένο υψομετρικό όριο. Αυτό δεν σημαίνει ότι «μεγαλώνουν» παντού οι αστρονομικές παλίρροιες ούτε ότι κάθε τοπική καταιγίδα θα γίνει εντονότερη. [3][5]
Η ελληνική τεχνική έκθεση παραθέτει τα σενάρια του ευρωπαϊκού εργαλείου LISCOAST από τη μελέτη Vousdoukas και συνεργατών (2017). Για την Ανατολική Μεσόγειο η προβλεπόμενη αύξηση του επιπέδου του ακραίου γεγονότος 100ετίας εκτιμήθηκε ως εξής: [2][5]
Πίνακας 2. Μεταβολή της ακραίας στάθμης 100ετίας (ΔESL), όχι αύξηση της μέσης στάθμης, όχι ειδική πρόβλεψη Αργοστολίου. Περιφερειακά σενάρια δημοσιευμένα το 2017. [2][5]
| Περιοχή / μέγεθος | 2050 | 2100 |
|---|---|---|
| Ανατολική Μεσόγειος, RCP4.5, ΔESL | +0,20 μ. | +0,53 μ. |
| Ανατολική Μεσόγειος, RCP8.5, ΔESL | +0,22 μ. | +0,71 μ. |
Τα περιφερειακά σενάρια δεν μπορούν να προστεθούν μηχανικά στα 1,07 μ. του Αργοστολίου: διαφέρουν η χωρική κλίμακα, οι μέθοδοι και οι περίοδοι αναφοράς. Η πρόσθεση θα δημιουργούσε εντυπωσιακό αλλά επιστημονικά αβάσιμο αποτέλεσμα.
6 | Η ίδια η μελέτη μάς δείχνει τι δεν γνωρίζουμε
Η ίδια η κρατική μελέτη αναγνωρίζει τα όριά της. Χρησιμοποιεί «αδρό» μοντέλο μετεωρολογικής παλίρροιας, με διαθέσιμα δεδομένα για τέσσερις διευθύνσεις ανέμου στο Ιόνιο, και θεωρεί εξαιρετικά περιορισμένη τη σύμπτωση μεγάλης βροχής με αντίστοιχα μετεωρολογικά φαινόμενα. Πρόκειται για παραδοχές της συγκεκριμένης μοντελοποίησης, όχι απόδειξη ότι τέτοια σύμπτωση αποκλείεται να συμβεί στο μέλλον. [2]
Η αστική αποχέτευση ομβρίων δεν είναι ποτάμι. Για την παραλιακή απαιτείται ειδική υδραυλική εξέταση των αγωγών όταν συνυπάρχουν βροχή και υψηλή στάθμη θάλασσας. Δημοσιευμένη μελέτη του 2026 σε διαφορετική παράκτια πόλη αναδεικνύει τον μηχανισμό περιορισμού εκροής των αγωγών, χωρίς φυσικά να μεταφέρει αριθμητικά αποτελέσματα στην Κεφαλονιά. [7] Δίνει όμως ένα καλό παράδειγμα μελέτης που μας αφορά.
Στη δημόσια συζήτηση του Δημοτικού Συμβουλίου, δεν παρουσιάστηκαν συνεχείς τοπικές μετρήσεις θαλάσσιας στάθμης, ενιαία υψομετρική αποτύπωση δρόμου και εκβολών ή προσομοίωση του δικτύου για συνδυασμένα σενάρια. Αυτό φυσικά δεν αποδεικνύει ότι οι υπηρεσίες στερούνται των δεδομένων. Σημαίνει όμως ότι δεν δημοσιοποιήθηκε ολοκληρωμένη τεχνική τεκμηρίωση προς γνώση του Συμβουλίου και των κατοίκων.
7 | Ένα έργο που δεν έγινε και η ευθύνη του Λιμενικού Ταμείου
Υπάρχει όμως μια συγκεκριμένη διοικητική διαδρομή. Το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Κεφαλληνίας και Ιθάκης ενέκρινε τη μελέτη 42/2022 για αποκατάσταση φθορών του δικτύου ομβρίων και των φρεατίων στις οδούς Α. Τρίτση και Ι. Μεταξά. Στις 29 Δεκεμβρίου 2022 υπέγραψε σύμβαση 58.792,17 € χωρίς ΦΠΑ. [9][10]
Στις 27 Απριλίου 2023 εκδόθηκε απόφαση διάλυσης της σύμβασης (ΑΔΑ Ψ6ΦΔ46ΜΓΤΤ-ΝΩΙ). Το δημοσιευμένο αντίγραφο αναφέρει ότι δεν εκτελέστηκε καμία εργασία και ότι η έναρξη εκκρεμούσε λόγω της απαιτούμενης αδειοδότησης από τη Γενική Γραμματεία Λιμένων. [11]
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η εργολαβία θα απέτρεπε κάθε πλημμύρα, ούτε καταλογίζει προσωπική νομική ευθύνη. Δημιουργεί, όμως, ένα απλό και θεμιτό δημόσιο αίτημα: τι συνέβη με την άδεια, τη μελέτη και τη δυνατότητα επανεκκίνησης του έργου;
Στη συνεδρίαση, ο Δήμαρχος παραδέχθηκε ότι το Λιμενικό Ταμείο έχει την ευθύνη του επίμαχου τμήματος της παραλιακής, στο μέτωπο Alpha Bank έως Eurobank, ως περιοχής της χερσαίας ζώνης λιμένα. Το ίδιο το Ταμείο είχε άλλωστε αναλάβει τη μελέτη και τη σύμβαση ομβρίων. Η ευθύνη αυτή, με τις νόμιμες αδειοδοτήσεις και τις συναρμοδιότητες που ισχύουν, σημαίνει δυνατότητα αλλά και ανάγκη να προετοιμάζονται συγκεκριμένες τεχνικές παρεμβάσεις. [1][9][10]
Αυτό ακριβώς υπηρετεί σήμερα η ευρωπαϊκή προσέγγιση Climate Resilience. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων υποστήριξε την Climate Risk and Vulnerability Assessments (CRVA) για τα λιμάνια Πάτρας, Βόλου και Αλεξανδρούπολης: εξέταση κλιματικών κινδύνων, ευάλωτων υποδομών και μέτρων προσαρμογής. Η πρωτοβουλία JASPERS / EU Ports Capacity Building Programme παρέχει τεχνογνωσία για την ωρίμανση επενδύσεων σε μικρούς και μεσαίους λιμένες του δικτύου TEN-T, στο οποίο καταγράφεται και το Αργοστόλι. Δεν αποτελεί αυτόματη επιχορήγηση ούτε εγγυημένη συμμετοχή στο πρόγραμμα. [13][14][15]
Αξίζει να θυμηθούμε ότι ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2024, ο τότε πρόεδρος της ΔΙΑΔ.Ε.Υ.Α.Δ.Κ, αναγνώριζε δημόσια ότι το πρόβλημα μπροστά στην Alpha Bank παρέμενε άλυτο επί χρόνια, αποδίδοντάς το στην παλίρροια.[16] Σήμερα, ο ίδιος προεδρεύει του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου, του αρμόδιου φορέα για τη συγκεκριμένη χερσαία ζώνη. Το πρόβλημα, λοιπόν, ήταν γνωστό. Το ερώτημα είναι τι έχει γίνει έκτοτε για την αντιμετώπισή του.
Επομένως, το αμέσως επόμενο πολιτικό ερώτημα προς το την Διοίκηση και το Λιμενικό Ταμείο, δεν είναι γιατί δεν κατασκευάστηκε ένα πανάκριβο φράγμα τύπου Βενετίας. Είναι το εάν αναζήτησε αυτή την διαθέσιμη τεχνογνωσία, αν αξιολόγησε την κλιματική τρωτότητα της χερσαίας ζώνης και αν διερεύνησε το πώς μια γνωστή τεχνική ανάγκη μπορεί να μετατραπεί σε ώριμο, χρηματοδοτήσιμο έργο χρησιμοιποιώντας όλα τα διαθέσιμα εργαλεία. Εφόσον έγιναν τέτοιες ενέργειες, πρέπει να παρουσιαστούν δημόσια. Αν δεν έγιναν, χρειάζεται εξήγηση για τον λόγο που δεν έγιναν. Η ανθεκτικότητα ενός λιμανιού αφορά την ασφάλεια και την οικονομική συνέχεια της πόλης, όχι μόνο τα πλοία.
8 | Από τον χάρτη κινδύνου στο επιχειρησιακό σχέδιο
Η Οδηγία 2007/60/ΕΚ προσεγγίζει τον πλημμυρικό κίνδυνο μέσα από την πρόληψη, την προστασία και την ετοιμότητα, με αξιολόγηση επιπτώσεων σε ανθρώπους, οικονομική δραστηριότητα και περιβάλλον. Ο σχεδιασμός δεν μπορεί να εξαντλείται στην αποτίμηση ενός φαινομένου αφού αυτό συμβεί. [8]
Ο Δήμος διαθέτει γενικό σχέδιο πολιτικής προστασίας «ΔΑΡΔΑΝΟΣ 2», τρίτη έκδοση 2024. Η ύπαρξη του σχεδίου είναι δεδομένη. Παραμένει, όμως, το ερώτημα αν υπάρχει ειδικό επιχειρησιακό πρωτόκολλο για την παραλιακή: παρακολούθηση στάθμης, όρια ενεργοποίησης, ειδοποίηση επιχειρήσεων, αποκλεισμός οδού και απομάκρυνση σταθμευμένων οχημάτων. [12]
Οι τεχνικές επιλογές δεν περιορίζονται σε φράγμα τύπου Βενετίας ή στην απλή αποδοχή και σπανιότητα του προβλήματος, όπως αναφέρθηκε ο αρμόδιος αντιδήμαρχος. Μπορούν να διερευνηθούν επισκευές αγωγών, ενίσχυση υδροσυλλογής, βαλβίδες αντεπιστροφής, αποθήκευση ή άντληση. Μια αντεπίστροφη βαλβίδα, για παράδειγμα, μπορεί να εμποδίζει την είσοδο της θάλασσας αλλά και να περιορίζει την έξοδο της βροχής όταν κλείνει. Η λύση θα προκύψει από μελέτη, όχι από αυτοσχεδιασμό. [7]
9 | Το πολιτικό νόημα της πρόληψης
Δεν χρειάζεται να γίνει κανείς ωκεανογράφος, μετεωρολόγος ή μηχανικός για να ζητήσει λογοδοσία. Αρκεί να μπορεί να διακρίνει τη μέτρηση από την παραδοχή και την πολιτική απόφαση. Η χαμηλή ατμοσφαιρική πίεση μπορεί να εξηγήσει μια άνοδο της θάλασσας. Δεν εξηγεί, από μόνη της, γιατί ο σχεδιασμός ενός ήδη ευάλωτου παραλιακού μετώπου θα έπρεπε να περιμένει.
Κάθε έργο έχει κόστος, αδειοδοτικούς περιορισμούς και εναλλακτικές χρήσεις των δημόσιων πόρων. Αυτοί είναι λόγοι για μελέτη κόστους, αποτελεσματικότητας και προτεραιοτήτων. Δεν είναι λόγοι για να απορρίπτονται συλλήβδην οι μικρότερες, αναλογικές παρεμβάσεις.
Η δημόσια διοίκηση δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα πλημμυρίσει ποτέ ένας δρόμος ή το πότε. Μπορεί όμως να παρουσιάσει γνωστούς κινδύνους, υπευθύνους, επιλεγμένα μέτρα, χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Το αντίθετο της αβεβαιότητας δεν είναι η βεβαιότητα: είναι η προετοιμασία.
Το Αργοστόλι δεν χρειάζεται πανικό. Χρειάζεται απαντήσεις: ποια είναι η πραγματική επικινδυνότητα, τι ισχύει για τη σύμβαση του 2022, ποιος έχει αρμοδιότητα στο παραλιακό μέτωπο, ποιες τεχνικές επιλογές εξετάστηκαν, ποια ευρωπαϊκή τεχνογνωσία αξιοποιήθηκε και ποια μέτρα θα εφαρμοστούν τον επόμενο χειμώνα. Η περίοδος επαναφοράς δεν είναι περίοδος αναμονής.
Cpt. Ηλίας Στεφανάτος MSc
Τομεάρχης Λιμενικών Υποδομών & Θαλάσσιου Τουρισμού
Δημοτική Παράταξη ΑΕΤΩΝ
Πηγές, τεκμηρίωση και όρια της ανάλυσης
Οι αριθμημένες παραπομπές οδηγούν στις ακόλουθες πηγές. Μετρήσεις, εκτιμήσεις και προτεινόμενες δράσεις διακρίνονται ρητά.
[1] Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αργοστολίου, 23 Οκτωβρίου 2026, χρονικό απόσπασμα περίπου 01:01:48 έως 01:26:49.
[2] Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γενική Διεύθυνση Υδάτων (2023), 1η Αναθεώρηση ΣΔΚΠ Βόρειας Πελοποννήσου, Παραδοτέο Π05, Τεχνική Έκθεση. §3.10, σελ. PDF 230 έως 238, Πίν. 5.6 σελ. PDF 612, Σχ. 5.17 σελ. PDF 616, περιορισμοί μοντέλου §5.4.2. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[3] IPCC (2022), Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability, Working Group II, Cross-Chapter Paper 4: Mediterranean Region, ενότητες CCP4.1.3 και παράκτιοι κίνδυνοι. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[4] MedECC (2024), Climate and Environmental Change in the Mediterranean Basin, Coastal Risks, Summary for Policymakers, ενότητα B.2 για τη σχετική στάθμη της θάλασσας και την κατακόρυφη μετακίνηση εδάφους. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[5] Vousdoukas, M. I., et al. (2017). Extreme sea levels on the rise along Europe’s coasts. Earth’s Future, 5, 304–323. DOI: 10.1002/2016EF000505, Πίνακας 1 (Ανατολική Μεσόγειος). Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[6] U.S. Geological Survey, The 100-Year Flood. Επεξήγηση της ετήσιας πιθανότητας υπέρβασης και του στατιστικού διαστήματος επαναφοράς. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[7] Xi et al. (2026), Street-to-Pipe Diagnosis of Compound Rain–Tailwater Flooding in a Coastal Combined Sewer System: Sewer Pre-Filling and Outfall Throttling, Earth’s Future, doi:10.1029/2026EF008402. Πρόκειται για μελέτη , ενδεικτική, του μηχανισμού. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[8] Οδηγία 2007/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την αξιολόγηση και διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας, άρθρα 6, 7 και 14. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[9] Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Κεφαλληνίας και Ιθάκης, απόφαση 222/2022 για έγκριση της μελέτης 42/2022, ΑΔΑ 9ΟΜ4ΟΡΗ0-ΥΣ2. Δημοσίως αναρτημένο αντίγραφο. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[10] Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Κεφαλληνίας και Ιθάκης, σύμβαση κατασκευής έργου 3255/29.12.2022, ΑΔΑ ΨΕΟ6ΟΡΗ0-3Η9, συμβατική αξία 58.792,17 € χωρίς ΦΠΑ. Δημοσίως αναρτημένο αντίγραφο. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[11] Δήμος Αργοστολίου, Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών, απόφαση διάλυσης σύμβασης, 27.04.2023, αριθ. πρωτ. 6259, ΑΔΑ Ψ6ΦΔ46ΜΓΤΤ-ΝΩΙ. Δημοσίως αναρτημένο αντίγραφο. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[12] Δήμος Αργοστολίου (2024), Σχέδιο Αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών από Πλημμυρικά Φαινόμενα «ΔΑΡΔΑΝΟΣ 2», 3η έκδοση, Οκτώβριος 2024, ΑΔΑ 9ΠΟ146ΜΓΤΤ-0Μ7, δημοσιευμένο αντίγραφο. Πρωτότυπο ή δημοσιευμένο αντίγραφο ↗
[13] Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (23.04.2025), «Η Συμβουλευτική Υπηρεσία της ΕΤΕπ στηρίζει το Υπερταμείο στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας ελληνικών λιμένων», CRVA για Βόλο, Αλεξανδρούπολη και Πάτρα. Επίσημη πηγή ↗
[14] EIB Advisory / Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2026), «EU Ports Capacity Building Programme», μέσω JASPERS: εκπαίδευση και τεχνική συμβουλευτική για επενδύσεις μικρών και μεσαίων λιμένων TEN-T. Επίσημη πηγή ↗
[15] Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1679, Παράρτημα II, κατάλογος κόμβων TEN-T: Argostoli, Lixouri και Poros ως λιμένες του εκτεταμένου δικτύου. Επίσημη πηγή ↗
[16] Ανακοίνωση ΔΙΑΔ.Ε.Υ.Α.Δ.Κ. 10/9/24 https://deyakefalonias.gr/apanthsh_staurou_spathi_gia_ta_nera_ths_paraliaskhs/
