την προστασία, συνέχιση της έρευνας και ουσιαστική ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων του νησιού, με ιδιαίτερη έμφαση στον Άγιο Αθανάσιο –  Σχολή Ομήρου.

            Η Ιθάκη αποτελεί έναν τόπο με μοναδική διεθνή πολιτιστική ακτινοβολία.

Η σύνδεσή της με την ομηρική παράδοση και τον Οδυσσέα, σε συνδυασμό με τα σημαντικά αρχαιολογικά κατάλοιπα που έχουν εντοπιστεί στο νησί, δημιουργούν μια ιδιαίτερη παρακαταθήκη, η οποία οφείλει να προστατευθεί και να αναδειχθεί με επιστημονική σοβαρότητα και σύγχρονο σχεδιασμό. 

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο αρχαιολογικός χώρος Αγίου Αθανασίου – Σχολής Ομήρου, στη Βόρεια Ιθάκη. Στην περιοχή αυτή όπως γνωρίζετε, έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές αρχαιολογικές έρευνες και συστηματικές ανασκαφές, ενώ το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων πραγματοποίησε μακροχρόνια ερευνητική δραστηριότητα στην περιοχή, με

σημαντικές αποκαλύψεις κτηριακών καταλοίπων και ευρημάτων. Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του Υπουργείου Πολιτισμού, η συστηματική έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο 1993–2012. 

Ο χώρος παρουσιάζει ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον, καθώς έχουν αποκαλυφθεί σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα, ενώ έχουν εντοπιστεί σημαντικά αρχιτεκτονικά στοιχεία, όπως κτηριακά συγκροτήματα, άνδηρα κτλ.. 

Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού, κατά την αυτοψία σας στην Ιθάκη το 2021, είχατε διαπιστώσει την ανάγκη για άμεσες ενέργειες προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων που είχαν αποκαλυφθεί. 

Τότε είχε ζητηθεί, μεταξύ άλλων, η επιτάχυνση της καταγραφής των κινητών  ευρημάτων της ανασκαφής, η προώθηση της αρχαιολογικής οριοθέτησης του χώρου και η εκπόνηση των απαραίτητων μελετών για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανάδειξης, με προοπτική ένταξης και χρηματοδότησης σε επόμενη προγραμματική περίοδο. 

Σήμερα, 5 χρόνια μετά, εύλογα τίθεται το ερώτημα σε ποιο σημείο βρίσκεται αυτή η διαδικασία και ποια συγκεκριμένα βήματα έχουν πραγματοποιηθεί από τότε μέχρι σήμερα.

            Για τον λόγο αυτό, παρακαλώ για την ενημέρωσή μας όσον αφορά τα  εξής:

– Ποια είναι σήμερα η κατάσταση του αρχαιολογικού χώρου Αγίου Αθανασίου – Σχολής Ομήρου και ποια έργα προστασίας και ανάδειξης έχουν ολοκληρωθεί από το 2021 μέχρι σήμερα.

– Ποια είναι η πορεία της καταγραφής, τεκμηρίωσης, συντήρησης και επιστημονικής μελέτης των κινητών ευρημάτων που προέκυψαν από τις ανασκαφές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

– Εάν έχει ολοκληρωθεί η αρχαιολογική οριοθέτηση και η πλήρης θεσμική προστασία του χώρου και, εφόσον εκκρεμεί, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής της.

– Ποια είναι η τύχη του ολοκληρωμένου σχεδίου ανάδειξης του Αγίου Αθανασίου – Σχολής Ομήρου, το οποίο είχε ζητηθεί από το Υπουργείο  Πολιτισμού το 2021.

– Εάν έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες τοπογραφικές, αρχιτεκτονικές, στατικές, μελέτες συντήρησης και λοιπές, για την προστασία και ανάδειξη των μνημείων.

            – Ποια είναι η σημερινή κατάσταση των ανασκαφικών καταλοίπων και ποια μέτρα λαμβάνονται για την προστασία τους από τη φυσική φθορά, την υγρασία, τη βλάστηση και τις καιρικές συνθήκες.

– Εάν υπάρχει σχεδιασμός για συνέχιση των ανασκαφικών και αρχαιολογικών ερευνών στον Άγιο Αθανάσιο και γενικότερα στις αρχαιολογικές θέσεις της Ιθάκης.

– Εάν το Υπουργείο προτίθεται να συνεργαστεί με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και άλλους επιστημονικούς φορείς για τη συνέχιση της έρευνας, την επιστημονική τεκμηρίωση και τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων των ανασκαφών.

– Εάν υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο ώστε ο αρχαιολογικός χώρος να καταστεί επισκέψιμος, με ασφαλή πρόσβαση για όλους, κατάλληλη σήμανση, ενημερωτικό υλικό και υποδομές για τους επισκέπτες.

– Ποια είναι η προβλεπόμενη χρηματοδότηση και ο προϋπολογισμός για την ολοκλήρωση των απαιτούμενων έργων στον Άγιο Αθανάσιο.

– Εάν έχει υποβληθεί ή πρόκειται να υποβληθεί πρόταση για χρηματοδότηση του χώρου και από ποιό  χρηματοδοτικό εργαλείο.

– Εάν εξετάζεται η δημιουργία ενός ενιαίου αρχαιολογικού και πολιτιστικού δικτύου στη Ιθάκη, που θα συνδέει τον Άγιο Αθανάσιο – Σχολή Ομήρου με τα Πηλικάτα, τον Σταυρό, τις λοιπές αρχαιολογικές θέσεις και την Αρχαιολογική Συλλογή Σταυρού και το Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέως, καθώς και το ψηφιακό ” Οδυσσειακό Κέντρο”, το οποίο ολοκληρώνεται με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων.

– Ειδικότερα, εάν υπάρχει σχεδιασμός για τη δημιουργία μιας οργανωμένης πολιτιστικής διαδρομής στην Ιθάκη, με επίκεντρο τον Οδυσσέα και την ομηρική Ιθάκη, με σύγχρονα ψηφιακά μέσα, πινακίδες, εφαρμογές και εκπαιδευτικό υλικό.

Παρακαλώ να γνωστοποιηθεί ποιο είναι το σημερινό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των μελετών, την προστασία των αρχαιολογικών καταλοίπων, την ανάδειξη και τελικά την απόδοση του χώρου στο κοινό. Ουσιαστικά υπάρχει  ανάγκη για μια νέα δυναμική στην αρχαιολογική έρευνα της Ιθάκης.

Κυρία Υπουργέ, 

Θεωρώ ότι η Ιθάκη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά ως προς την αρχαιολογική της κληρονομιά.

Ιδιαίτερα ο Άγιος Αθανάσιος – Σχολή Ομήρου αποτελεί έναν χώρο στον οποίο έχει επενδυθεί επί σειρά ετών σημαντική επιστημονική προσπάθεια και έχουν πραγματοποιηθεί μακροχρόνιες ανασκαφικές έρευνες. Το ίδιο το Υπουργείο έχει  αναγνωρίσει την ανάγκη προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων που έχουν αποκαλυφθεί.

            Δεν θα πρέπει, επομένως, το αποτέλεσμα αυτής της πολυετούς έρευνας να παραμένει κλειστό και ουσιαστικά μη προσβάσιμο στο κοινό. Η επίσημη σελίδα του Υπουργείου αναφέρει ήδη τις εργασίες που έχουν γίνει στον χώρο, μεταξύ άλλων περίφραξη, καθαρισμούς, τοπογραφική αποτύπωση, αρχιτεκτονική αποτύπωση και μελέτες για την κατασκευή και ανάδειξή του. 

Αυτό που απαιτείται πλέον είναι το επόμενο βήμα: η ολοκλήρωση των μελετών, η εξασφάλιση χρηματοδότησης και η μετατροπή του χώρου σε έναν οργανωμένο, προστατευμένο και επισκέψιμο αρχαιολογικό προορισμό. 

Η Ιθάκη έχει την ιστορική και πολιτιστική δυνατότητα να αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς αρχαιολογικού και ομηρικού ενδιαφέροντος στη χώρα μας, αλλά και παγκοσμίως.

Ως Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και ως τοπική κοινωνία, επιθυμούμε να συμβάλουμε ενεργά στην προσπάθεια αυτή.

Η Ιθάκη δεν ζητά απλώς την προστασία του παρελθόντος της. Ζητά να της δοθεί η δυνατότητα να αναδείξει δυναμικά και με αξιοπρέπεια την ιστορία και τον πολιτισμό της ως ζωντανό στοιχείο του μέλλοντός της.

Και μάλιστα σας προτείνω την ανακήρυξη της Ιθάκης ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και θεωρώντας ότι η Ιθάκη το αξίζει ευελπιστώ ότι εσείς θα το προωθήσετε.